BAĞIMSIZLIK DÖNEMİ AZERBAYCAN ÇOCUK EDEBİYATINDA HİKÂYE

BAĞIMSIZLIK DÖNEMİ AZERBAYCAN ÇOCUK EDEBİYATINDA HİKÂYE

Dr. YAŞAR SÖZEN

19. yüzyılın sonu ila 20. yüzyılın başlarında teşekkül ederek süreklilik çürüyüp devam ettiren Azerbaycan çocuk edebiyatı, Azerbaycan edebiyatının önemli bir kolu oluşur. Birçok araştırmacı ve bilim insanı tarafından tasnif edilerek dönemlere yayılan Azerbaycan çocuk edebiyatı, genel anlamda Maarifçilik, Sovyet ve Bağımsızlık olmak üzere üç ana dönemde meydana gelir. Azerbaycan çocuğunun edebiyatının son dönemini teşkil eden bağımsızlık devri, 1991 yılından başlayıp kırılana kadar olan süreyi tüketir. Bu dönemin dışında klasik dönem şair ve yazarlarının küresel anlamda kaleme alabilecekleri edebî numuneler ve şifahi gelenek türleriyle Azerbaycan çocuk edebiyatı, zengin bir edebiyat geleneğine ve geleneğine sahiptir.

Şahsiyet, dönem, tür ve eser birikimi zengin bir birikime sahip olan Azerbaycan çocuk edebiyatı, sözlü ve çağdaş olmak üzere pek çok edebî türü içinde barındırır. Azerbaycan çocukluğundaki edebiyatın çağdaş edebî türlerinden biri de çocuk hikâyesidir. Çalışmada Bağımsızlık Dönemi Azerbaycan çocuk edebiyatının hikâye türü üzerinde metin merkezli, yapısal, yöntemsel, kapsamlı görelilik ilkesinin iç yapı unsurları (konu, kahramanlar, dil ve anlatım, ileti) yapılı tür incelemesi yapılmıştır. Hikâyelerdeki konu, kahraman, dil ve anlatım, ileti unsurları arasındaki ilişkiler ise içerik analizi yöntemiyle ortaya konulmuştur. Bunun yanında Azerbaycan çocuk edebiyatının teşekkülü, tarihi gelişmeleri ve milletleri; Edebî türkiyenin hikaye teşekkülü, tarihi seyri ve önemli çağdaş ülkeler hakkında bilgiler verilmiştir.

“Bağımsızlık Dönemi Azerbaycan Çocuk Edebiyatında Hikâye” adlı çalışma, Azerbaycan sahasındaki çocuk edebiyatını ana hatlarıyla yansıtan bir çalışma görünümündedir. Çalışmanın üniversitelerinin Çağdaş Türk edebiyatları ve edebiyatları, Türk dili ve, Türkçe öğretmenliği eğitiminin yaygın lisans ve lisansüstü dağılımı, Azerbaycan çocuk edebiyatı alanında araştırma yapanlara ve Azerbaycan çocuk edebiyatına ilgi duyanlara fayda sağlanıyor. Azerbaycan'ın çocuk edebiyatı üzerine yapılan bu eserin çocuk edebiyatı alanında kuramsal, standart ve popüler yayınlar yapan araştırmacı ve yazarlara üretildiği görülüyor. En büyük temamız, Türk dünyasındaki çocuk edebiyatının üzerine yapılacak ilmin çoğaltılmasıdır.